• Home
• Forum
• Kontakt

Rytm serca

Kto z nas, choć raz wsłuchiwał się w rytm własnego serca? Serce bije we wnętrzu naszej klatki piersiowej bezustannie, nocą i dniem, godzina za godziną. Obojętnie, czy śpimy, jemy czy pracujemy, jego miarowe uderzenia zapewniają każdej komórce naszego ciała niezbędne zaopatrzenie w tlen i transportowane razem z krwią substancje odżywcze. Czasem czujemy jego przyspieszone bicie, w momentach strachu, zagrożenia, silnych emocji bądź wysiłku fizycznego. Na co dzień jednak wcale o nim nie myślimy. Spróbujmy jednak, choć raz wsłuchać się w to, co rytm naszego serca próbuje nam powiedzieć.

Co nadaje naszemu sercu rytm?

Jak to się dzieje, że nasze serce bije nieustannie z tą samą niemal częstotliwością? Co jest jego siłą napędową, co każe mu kurczyć się i cyklicznie rozkurczać? Otóż serce jest pod kontrolą nerwową dwóch dużych składowych obwodowego układu nerwowego człowieka: układu współczulnego i układu przywspółczulnego. Na co dzień przeważa układ przywspółczulny działający na serce za pomocą nerwu błędnego. Układ ten dba o to, aby nasze serce nie przyspieszało zanadto i utrzymywało stały rytm. Układ współczulny działa przeciwstawnie- po jego pobudzeniu, na przykład czynnikiem stresowym, rytm serca staje się znacznie szybszy. Podstawowy rytm serca, na który wpływ mogą mieć te dwa układy, zapewnia jednak inna jednostka. Serce ma własny mechanizm powodujący jego kurczliwość- nazywany układem bodźcoprzewodzącym. Są to komórki nerwowo-mięśniowe znajdujące się w mięśniu sercowym i powodujące spontaniczne wyładowania elektryczne rozchodzące się synchronicznie w całym narządzie.

Ile wynosi prawidłowy rytm serca?

Aby uzyskać informacje o rytmie serca, czyli o jego ilości uderzeń liczonych na minutę, badamy tętno. Tętno najczęściej badane jest na tętnicy promieniowej lub szyjnej zewnętrznej. Częstotliwość tętna zmienia się z wiekiem- u niemowląt wynosi około 110-15 uderzeń na minutę, podczas gdy serce dorosłego uderza już tylko 70 razy na minutę. Zawodowi sportowcy często uzyskują jeszcze niższe wyniki tętna, co jest w ich przypadku normalnym, nie budzącym niepokoju objawem.

Czy rytm serca może być nieprawidłowy?

Może być i zdarza się to stosunkowo często. O zaburzeniach rytmu serca mówimy głównie wtedy, gdy zaburzeniu ulega praca naszego układu bodźcoprzewodzącego. Normalnie jego poszczególne piętra nadzorują swoją pracę, a głównodowodzącym jest węzeł zatokowo-przedsionkowy. Kiedy funkcja tej jednostki ulegnie uszkodzeniu, do głosu mogą dojść niższe piętra, nadając sercu odmienny rytm, zazwyczaj wolniejszy. Może też zdarzyć się, że w wyniku tych zaburzeń przedsionki serca i komory będą pracować w innym rytmie, co znacznie upośledza wydolność serca. Najgroźniejszym dla życia stanem, który jest najczęstszą przyczyną zatrzymania krążenia jest migotanie komór- zaburzony rytm serca, który sprawił, ze utraciło ono swoje funkcje pompy i nie jest w stanie utrzymać ciągłości zaopatrzenia w krew wszystkich organów. O przeżyciu chorego decyduje w tym momencie czas udzielenia pierwszej pomocy poprzez wykonanie masażu serca i defibrylacji (automatyczne defibrylatory do użytku ludności znajdują się już w większości polskich miast).